Porada 6

Jak prawidłowo pielęgnować skórę dziecka?

Skóra dziecka jest na tyle delikatna, że często dochodzi u niej do podrażnień, przesuszenia, czy odparzeń. Warto więc dowiedzieć się, jak powinna wyglądać prawidłowa pielęgnacja skóry malucha, by zapewnić jej odpowiedni stopień nawilżenia i nie dopuścić do odczynów zapalnych.

Czytaj więcej Czytaj mniej

Skóra dziecka – charakterystyka

Skóra dziecka do 3. roku życia różni się od skóry dorosłego zarówno strukturą anatomiczną, jak i sposobem funkcjonowania. Przede wszystkim wyróżnia się cieńszą warstwą rogową. Jest ona słabiej wykształcona, ma też zdecydowanie mniej lipidów oraz inny skład niż skóra osoby dorosłej. Naskórek dziecka cechuje się większą przepuszczalnością wody, w związku z tym ma tendencje do przesuszania się. W skórze malucha upośledzona jest również funkcja termoregulacji, a pH zbliżone jest, zwłaszcza w okresie noworodkowym, do neutralnego, co sprzyja rozwojowi bakterii (rozmnażają się w środowisku zasadowym). Ze względu na to, że
u dzieci występuje większa liczba naczyń krwionośnych i są one poszerzone, łatwiej u nich o odczyn rumieniowy. W skórze niemowlaków do 6. miesiąca życia obserwuje się mniejszą liczbę pęczków włókien sprężystych oraz kolagenowych, które dopiero się rozwijają. Powoduje to zmniejszenie grubości skóry właściwej
i większą podatność na otarcia i urazy.

Pielęgnacja skóry dziecka

Pielęgnacja skóry noworodka i niemowlaka

Pielęgnacja skóry oczu

Skóra wokół oczu noworodka powinna być przemywana codziennie gazikiem nasączonym ciepłą wodą lub solą fizjologiczną, aby usunąć  stamtąd brud oraz nadmiar wydzieliny, która może zbierać się w kącikach oczu (odrobina wydzieliny jest zjawiskiem fizjologicznym). Przemywanie powinno rozpoczynać się od zewnętrznego kącika oka do wewnętrznego, aby nie wprowadzić do oka bakterii.

Pielęgnacja skóry uszu

Codzienne mycie uszu niemowlaka powinno ograniczyć się tylko do zewnętrznej, wystającej części małżowiny usznej. Niepotrzebne jest z kolei czyszczenie wewnętrznej części ucha każdego dnia, gdyż w ten sposób ingeruje się w mechanizm samooczyszczania się uszu. Poza tym woskowina znajdująca się
w uchu ma swoje pozytywne działanie, gdyż chroni przed różnego rodzaju zanieczyszczeniami, czy infekcjami. Czyszczenie wnętrza ucha wskazane jest tylko w takich momentach, kiedy dziecko jest chore i pojawia się u niego nadmiar woskowiny lub staje się ona twarda. Wówczas można próbować usunąć ją za pomocą kropli zmiękczających. Nigdy nie należy tego robić za pomocą patyczka lub wacika kosmetycznego, gdyż w ten sposób można uszkodzić przewód słuchowy dziecka.

Kosmetyki

Pielęgnacja skóry niemowlaka, którego naskórek jest podatny na podrażnienia, a jednocześnie odznacza się dużą podatnością na wchłanianie różnych substancji drogą przezskórną (ze względu na swoją ścieńczoną warstwę), wymaga od rodziców dużej rozwagi
w doborze odpowiednich kosmetyków. Przede wszystkim produkty kosmetyczne przeznaczone dla najmniejszych dzieci powinny być zupełnie pozbawione syntetycznych substancji barwiących, jak również sztucznych zapachów. Bezwzględnie nie mogą wykazywać działania toksycznego i właściwości alergizujących. Ważne, by miały właściwości nawilżające ze względu na to, że skóra noworodka lub niemowlaka szybko ulega przesuszeniu, dlatego składniki wchodzące w skład kosmetyków muszą posiadać właściwości higroskopijne, należą do nich takie substancje jak mocznik i kwas mlekowy. Wskazana jest również obecność cząstek o działaniu okluzyjnym (powlekające naskórek dodatkową warstwą), które nie dopuszczą do nadmiernego parowania wody z naskórka, należy do nich wosk i parafina.

Pielęgnacja skóry niemowlaka nie opiera się jedynie
o profilaktykę. Jeśli już bowiem dojdzie do otarć lub odparzeń, co zdarza się bardzo często u dzieci, które noszą pieluszki, wówczas należy sięgnąć po kremy do pielęgnacji skóry z odparzeniami z wysoką zawartością tlenku cynku, które zregenerują, naprawią
i ukoją podrażniony naskórek. Najlepiej w takim przypadku sprawdzają się kosmetyki z tlenkiem cynku, który ma udowodnione właściwości przeciwzapalne, bakteriobójcze, jak również regenerujące.

Jak dbać o skórę dziecka powyżej 3 roku życia?

Dzieci powyżej 3 roku życia zyskują już strukturę anatomiczną skóry zbliżoną do tej, jaką ma dorosły, w związku z tym lepiej już radzą sobie z utrzymywaniem wody w naskórku czy też termoregulacją. Jednakże w pewnych szczególnych okresach, takich jak np. lato, kiedy skóra dziecka przesusza się nadmiernie pod wpływem promieni słonecznych, a jej zewnętrzna warstwa uszkadzana jest przez wolne rodniki, warto regularnie smarować dziecko kremem nawilżającym z witaminą E oraz pantenolem. Pantenol łagodzi podrażnienia, jest więc wskazany do użycia po kąpielach słonecznych i kąpielach w basenie (kiedy skóra jest podrażniona i wysuszona przez chlor). Z kolei witamina E, jako silny przeciwutleniacz, łagodzi skutki działań wolnych rodników, wzmacnia i uelastycznia skórę. Podstawą ochrony skóry dziecka przed słońcem, czy to w okresie letnim lub  zimowym, są oczywiście kremy z filtrem UV, jak i kremy ochronne na mróz. Zapobiegają one uszkodzeniu naskórka przez promienie UV oraz dodatkowo chronią przed szkodliwym działaniem czynników zewnętrznych.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się
z lekarzem!

Źródła:

  • Kania, A. Kabiesz, K. Pawłowska-Góral, Ochrona przeciwsłoneczna dzieci (cz. I), „Gazeta farmaceutyczna” 2010, nr 7, s. 38-39
  • Sybilski, Skóra – najważniejszy narząd naszego ciała. Dbajmy
    o nią!, „Pediatria i Medycyna Rodzinna” 2012, nr 8 (4), s. 375-379
  • http://managerapteki.pl/zapalenie-ucha-i-zatok/ data dostępu 27.02.2019

Nr akceptacji medycznej: PO/SUD/17/0013e

Jak prawidłowo pielęgnować skórę dziecka?